TẬT ĐẨY LƯỠI Ở TRẺ NHỎ – NHỮNG HỆ LỤY ÂM THẦM NHƯNG KHÔNG NÊN XEM NHẸ

Trong quá trình phát triển của trẻ nhỏ, nhiều thói quen sinh lý xuất hiện một cách tự nhiên và thường sẽ tự mất đi theo thời gian. Tuy nhiên, tật đẩy lưỡi (tongue thrust) lại là một thói quen đặc biệt, bởi nếu kéo dài sau độ tuổi nhất định, nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển xương hàm, vị trí răng và khả năng phát âm của trẻ.

Điều đáng lo ngại là tật đẩy lưỡi thường khó nhận biết ở giai đoạn đầu, do trẻ vẫn ăn uống bình thường và không có biểu hiện đau nhức. Chính vì vậy, nhiều phụ huynh chỉ phát hiện khi răng của trẻ đã mọc lệch, cắn hở hoặc phát âm sai, lúc này việc can thiệp sẽ phức tạp và mất nhiều thời gian hơn.

TẬT ĐẨY LƯỠI LÀ GÌ? VÌ SAO TRẺ DỄ MẮC PHẢI?

Đẩy lưỡi là tình trạng lưỡi có xu hướng thè ra phía trước hoặc chen vào giữa hai hàm răng khi trẻ nuốt, nói, ăn uống hoặc thậm chí ở trạng thái nghỉ. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, động tác này là sinh lý bình thường, giúp trẻ bú sữa dễ dàng. Tuy nhiên, sau khoảng 4–5 tuổi, khi chức năng nhai – nuốt đã hoàn thiện hơn, tư thế lưỡi đúng sinh lý cần được thiết lập.

Nếu trẻ vẫn duy trì thói quen đẩy lưỡi sau giai đoạn này, lực đẩy lặp đi lặp lại của lưỡi – một cơ quan có lực khá mạnh – sẽ tác động trực tiếp lên răng và xương hàm đang phát triển, từ đó gây ra nhiều biến đổi không mong muốn.

NHỮNG HỆ LỤY KHÓ NHẬN BIẾT KHI TRẺ DUY TRÌ TẬT ĐẨY LƯỠI KÉO DÀI

1. Ảnh hưởng đến vị trí răng và khớp cắn

Khi lưỡi thường xuyên đẩy ra phía trước, răng cửa trên và dưới sẽ chịu lực đẩy liên tục, khiến chúng có xu hướng chìa ra ngoài hoặc không chạm khớp với nhau. Hệ quả thường gặp nhất là cắn hở vùng răng trước, khiến trẻ không thể khép kín hai hàm khi cắn.

Ngoài ra, trẻ có thể xuất hiện:

• Răng cửa chìa, kém thẩm mỹ

• Khe thưa giữa các răng

• Hàm trên hẹp, vòm miệng cao

• Sai khớp cắn, ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai về sau

Những thay đổi này thường diễn tiến chậm và khó nhận ra nếu không được theo dõi định kỳ.

2. Ảnh hưởng đến sự phát triển xương hàm

Xương hàm của trẻ trong giai đoạn tăng trưởng rất nhạy cảm với các lực tác động. Lực đẩy lưỡi lặp đi lặp lại mỗi ngày, trong thời gian dài, có thể làm thay đổi hướng phát triển của xương hàm, đặc biệt là hàm trên.

Khi xương hàm phát triển không hài hòa, khuôn mặt của trẻ có thể mất cân đối, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng lâu dài. Trong nhiều trường hợp, nếu không can thiệp sớm, trẻ có thể cần chỉnh nha phức tạp hoặc can thiệp chỉnh hình xương hàm khi lớn hơn.

3. Rối loạn phát âm – ảnh hưởng đến giao tiếp và sự tự tin

Lưỡi đóng vai trò quan trọng trong việc phát âm. Trẻ mắc tật đẩy lưỡi thường gặp khó khăn khi phát âm các âm như s, x, ch, tr, t…, dẫn đến tình trạng nói ngọng hoặc nói gió.

Những rối loạn phát âm này không chỉ ảnh hưởng đến giao tiếp hằng ngày, mà còn có thể khiến trẻ thiếu tự tin, ngại nói trước đám đông, đặc biệt khi bước vào độ tuổi đi học và giao tiếp xã hội nhiều hơn.

CAN THIỆP SỚM – CHÌA KHÓA NGĂN NGỪA BIẾN CHỨNG LÂU DÀI

Tin vui là tật đẩy lưỡi hoàn toàn có thể được kiểm soát và cải thiện hiệu quả nếu phát hiện sớm. Việc thăm khám nha khoa định kỳ và đánh giá chức năng lưỡi – nuốt từ sớm giúp bác sĩ:

• Phát hiện kịp thời thói quen đẩy lưỡi và các nguyên nhân liên quan (thở miệng, viêm amidan, VA, thói quen mút tay…)
• Hướng dẫn trẻ điều chỉnh tư thế lưỡi đúng sinh lý thông qua các bài tập đơn giản
• Can thiệp đúng thời điểm để giảm thiểu nguy cơ phải chỉnh nha phức tạp trong tương lai

Ở giai đoạn sớm, việc điều chỉnh thường nhẹ nhàng, ít tốn thời gian và mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều so với khi răng và xương hàm đã phát triển lệch lạc.

KHI NÀO PHỤ HUYNH NÊN ĐƯA TRẺ ĐI KIỂM TRA?

Phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi thăm khám sớm nếu nhận thấy:

• Trẻ thường xuyên thè lưỡi ra giữa hai hàm răng khi nói hoặc nuốt

• Răng cửa mọc không chạm nhau, có dấu hiệu cắn hở

• Trẻ nói ngọng, nói gió kéo dài

• Trẻ có thói quen thở miệng hoặc gặp vấn đề tai – mũi – họng tái phát

Việc kiểm tra sớm không chỉ giúp phát hiện vấn đề, mà còn mang lại sự yên tâm cho phụ huynh trong quá trình phát triển của trẻ.

BẢO VỆ NỤ CƯỜI CHO TRẺ NGAY TỪ NHỮNG NĂM ĐẦU ĐỜI

Một thói quen nhỏ nếu không được điều chỉnh kịp thời có thể để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe răng miệng và sự phát triển toàn diện của trẻ. Chủ động phát hiện và can thiệp tật đẩy lưỡi từ sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ nụ cười và sự tự tin cho con trong tương lai.

Inbox ngay cho Nha khoa Quốc tế Đức Hậu để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn chi tiết và đánh giá tình trạng răng – hàm – lưỡi hoàn toàn phù hợp với trẻ.

Can thiệp đúng thời điểm hôm nay – Giảm thiểu điều trị phức tạp ngày mai.

———————————
HỆ THỐNG NHA KHOA ĐỨC HẬU
☎ Hotline: 0989 578 325
🏠 Trụ sở chính: 213 Lê Quý Đôn – Ngã tư chợ Bo – P. Thái Bình- T. Hưng Yên
Website: http://nhakhoaduchau.vn
Youtube: http://youtube.com/@nhakhoaduchau